Ποιά ήταν η ομηρική Ιθάκη; Και το "ξεστόν εφόλκαιον"

Το κείμενο αυτό αποτελεί απόσπασμα από ένα μικρό βιβλίο μου με τίτλο "Μια σύντομη και "ρεαλιστική" προσέγγιση στις περιπλανήσεις του Οδυσσέα", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΡΗΣΟΣ:   https://www.politeianet.gr/books/9786185693046-metaxas-georgios-risos-mia-suntomi-kai-realistiki-proseggisi-stis-periplaniseis-tou-odussea-337605

Παρατήρηση: Ενδέχεται η αρίθμηση των στίχων της Οδύσσειας να παρουσιάζει μικρές διαφορές από απόδοση σε απόδοση.

Αν και η ταυτότητα της ομηρικής Ιθάκης δεν έχει επιβεβαιωθεί με σαφή αρχαιολογικά ευρήματα για κάποιο από τα υποψήφια νησιά, αρκετοί ερευνητές συμφωνούν στο ότι δεν πρόκειται για τη σημερινή Ιθάκη.
Ο πρώτος ειδικός που εξέφρασε μια τέτοια άποψη ήταν ο Γερμανός αρχιτέκτονας και αρχαιολόγος W.Doerpfeld[10] στις αρχές του 20ου αιώνα, ο όποιος πέρασε αρκετά χρόνια στη Λευκάδα προσπαθώντας να την ταυτίσει με την ομηρική Ιθάκη, και του οποίου ο τάφος βρίσκεται στην άκρη του ακρωτηρίου Αγία Κυριακή, απέναντι από το Νυδρί. Και παρότι ο Doerpfeld κατάφερε να αντιστοιχίσει πειστικά πολλές τοποθεσίες με την ομηρική περιγραφή, δεν ανακάλυψε σημαντικά αρχαιολογικά στοιχεία που θα αποδείκνυαν την άποψή του. Δεν αναμένονται όμως σημαντικά ερείπια από το παλάτι του Οδυσσέα καθώς πρέπει να ήταν απλό, από πέτρα και ξύλο και μάλλον φτωχικό για τα μέτρα της εποχής, αφού το βασικό εξωτερικό χαρακτηριστικό του ήταν τα πολλά κτήρια και ο χτιστός φράκτης με τα διπλά θυρόφυλλα (ρ΄ 266-268), ενώ ακόμη και η κύρια αίθουσα είχε χωμάτινο δάπεδο (φ΄ 120-121, χ΄ 455-456) και εκεί ο Τηλέμαχος έσκαψε για να στερεώσει τα τσεκούρια για τη δοκιμασία της τοξοβολίας (εικόνες 31-32). Προφανώς για τον λόγο αυτόν έκαναν μεγάλη εντύπωση στον Οδυσσέα και τον Τηλέμαχο, τα πλούσια παλάτια των Φαιάκων (η΄ 84-85) και του Μενελάου στην Σπάρτη (δ΄ 72-73) αντίστοιχα, ενώ ο πλούτος του Οδυσσέα ήταν κυρίως τα χιλιάδες ζώα που είχε στην κατοχή του.

Ένα πάντως από τα σημαντικά ευρήματα του Doerpfeld στη Λευκάδα είναι τα ερείπια ναού του Απόλλωνα δίπλα στο φάρο του ακρωτηρίου Λευκάτη, τα μόνα στοιχεία λατρείας του Απόλλωνα που βρέθηκαν στα Ιόνια νησιά από την εποχή του Χαλκού, ενώ μια μεγάλη γιορτή (εκατόμβη) για τον Απόλλωνα στην Ιθάκη αναφέρεται στο (υ΄ 275-276). Στην κλασική αρχαιότητα υπήρχε η φθινοπωρινή γιορτή Πυανέψια για τον Απόλλωνα, που γίνονταν τον μήνα Πυανεψιώνα (μέσα Οκτωβρίου με μέσα Νοεμβρίου). Υπήρχε και εαρινή γιορτή, τα Θαργήλια, αλλά αυτή ήταν προς τιμή του Απόλλωνα μαζί με την Άρτεμη.

Φυσικά ούτε στην σημερινή Ιθάκη έχουν υπάρξει αντίστοιχα στοιχεία, και επιπλέον η μορφολογία της είναι τέτοια που δεν προσφέρεται σαν έδρα ενός βασιλιά με εξουσία στα γύρω νησιά, αλλά και σε αρκετά σημαντικά τοπογραφικά σημεία δεν ταιριάζει με την ομηρική περιγραφή.

Στον χάρτη επάνω, οι σχετικές θέσεις των «επίμαχων» νησιών που διεκδικούν την πατρότητα της ομηρικής Ιθάκης. Όλες οι ενδείξεις όμως συγκλίνουν προς τη Λευκάδα, με τη λιγότερη πιθανή υποψήφια την ίδια τη σημερινή Ιθάκη. (Πηγή εικόνας: Google Earth).

Η Λευκάδα παραμένει λοιπόν ο βασικός υποψήφιος για την ομηρική Ιθάκη, με αρκετά στοιχεία να ενισχύουν αυτή την άποψη, όπως τη συχνή ερώτηση προς τους νεοφερμένους, αν ήλθαν στην Ιθάκη από τη θάλασσα "γιατί δεν πιστεύουν να ήρθαν από την ξηρά" (π.χ. π΄ 57-59), ή όταν οι αντίπαλοι του Οδυσσέα μετά τη μνηστηροφονία φοβόνταν ότι θα μπορούσε να διαφύγει πεζός από την Ιθάκη!

«Μα ελάτε πριν να φύγει αυτός τρεχάτος για την Πύλο…» (μετάφραση Σιδέρη),

 
και στο αρχαίο κείμενο (ω΄ 430-437):

«…πρὶν τοῦτον ἢ ἐς Πύλον ὦκα ἱκέσθαι
…………………………………………..
… μὴ φθέωσι περαιωθέντες ἐκεῖνοι»

Αλλά και ο Τηλέμαχος αναφέρει ότι θα πάει στην Πύλο για να μάθη νέα του πατέρα του «περάτης» αφού δεν έχει πλοίο, «έμπορος» στο αρχαίο κείμενο, αυτός που περνά από πόρο (β΄ 319).

Οι φράσεις αυτές από μόνες τους θα μπορούσαν να απαλείψουν, πέρα από τη σημερινή Ιθάκη και την Κεφαλονιά ή τμήματά της σαν υποψήφια για την ομηρική Ιθάκη (βλ παρακάτω). Το «περαιωθέντες» υπονοεί ένα πορθμείο (ουσιαστικά μία μεγάλη σχεδία) που πέρναγε απέναντι ανθρώπους και ζώα* (υ΄ 184-187), 6 km νοτιότερα από τη σημερινή πόλη της Λευκάδας, καθώς, παρότι το κανάλι στα βορειοανατολικά του νησιού δεν είχε ακόμα ανοιχτεί, γλύτωναν έτσι αρκετό μέρος της διαδρομής από την ομηρική πόλη (σημερινό Νυδρί) προς την απέναντι ακτή. Όπως έχει σημειωθεί όμως και στην περίπτωση του νησιού της Κίρκης, μια στενή λωρίδα γης που ενώνει με την ξηρά δεν στερούσε αναγκαστικά την ονομασία «νησί» από έναν τόπο, αν και ο Όμηρος πουθενά δεν αναφέρει σαφώς την Ιθάκη ως νησί, με εξαίρεση το ν΄ 95 «…τῆμος δὴ νήσῳ προσεπίλνατο ποντοπόρος νηῦς». Εξάλλου ο χαρακτηρισμός … εν αμφιάλω Ιθάκη… (α΄ 401), δηλαδή στην Ιθάκη με θάλασσα από τις δύο πλευρές, παραπέμπει σε χερσόνησο και όχι σε νησί (βλ και Αμφιάλη Κερατσινίου, που ονομάζονταν Αμφιάλη Άκρα στην αρχαιότητα).

*Τα μεγάλα κοπάδια ήταν στη «στεριά» (ξ΄ 97-102)

Να σημειωθεί επίσης ότι όταν η Αθηνά μετακινείται προς την Ιθάκη από τον Όλυμπο (α΄ 102), όπως εξάλλου και από την Ιθάκη προς την Σπάρτη (ν΄ 439-440) δεν περνά θάλασσα, ενώ στη μετακίνησή της από τη χώρα των Φαιάκων προς την Αθήνα (η΄ 78-79) και του Ερμή από τον Όλυμπο προς το νησί της Καλυψώς (ε΄ 55-56), σαφώς φαίνεται ότι διασχίζουν θάλασσα. Ακόμα και στην Ιλιάδα (Ξ΄ 225-230) όταν η Ήρα ξεκινά από τον Όλυμπο για τη Λήμνο, ο Όμηρος αναφέρει συγκεκριμένα πότε πετά πάνω από στεριά και πότε πάνω από θάλασσα.

Παρατήρηση: Αν θεωρήσουμε τη Λευκάδα σαν την ομηρική Ιθάκη, τότε το λιμάνι του Φόρκυνα όπου οι Φαίακες αποβίβασαν τον Οδυσσέα, όπως παρατηρεί ο Κ. Δούκας (βλ. παρακάτω), πρέπει να είναι ο κόλπος Σύβοτα (βλ. χάρτη), λέξη που σχετίζεται με την εκτροφή χοίρων και ταιριάζει με την εγγύτητα του μαντριού του Εύμαιου. Ο κόλπος Σύβοτα είναι νότιος και δεν βολεύει για άφιξη στη Λευκάδα σε πλοίο που έρχεται από τον βορρά, όπως από την Κέρκυρα, ταιριάζει όμως πολύ καλά για πλοίο που έρχεται από νοτιοδυτικά, όπως πχ από το Τράπανι.

Και η Κεφαλονιά (Κεφαλληνία) πάντως έχει προταθεί ως η ομηρική Ιθάκη και συγκεκριμένα η δυτική χερσόνησός της η Παλική, που υποτίθεται ότι πριν από 2000 χρόνια διαχωρίζονταν από το κυρίως νησί με χαμηλό ισθμό που περιοδικά πλημμύριζε, ο οποίος αργότερα ανυψώθηκε εξαιτίας σεισμών και επιχωματώθηκε από κατολισθήσεις. Αυτή την άποψη που είναι εξίσου παλιά με του Doerpfeld για την Λευκάδα την είχε διατυπώσει πρώτος ο Γεράσιμος Βολτέρας το 1903, αλλά και σήμερα έχει υποστηρικτές, όπως την ομάδα του πρόσφατα εκλιπόντος Άγγλου επιχειρηματία Robert Bittlestone που εκθέτει τη θεωρία του στο βιβλίο «Odysseus Unbound» (2005), και φυσικά αρκετούς μεταξύ των Κεφαλονιτών, όπως τον Νίκο Λιβαδά-Τουμασάτο που έχει εκδώσει σχετικό βιβλίο το 1998 (Κεφαλληνία – Η αποκάλυψη της Ομηρικής Ιθάκης) και τον Νίκο Καμπάνη (Η τελευταία ευκαιρία, 2003).

Όμως αυτή η εκδοχή έχει ένα σοβαρό πρόβλημα. Το «διάσελο» μεταξύ Παλικής και κυρίως Κεφαλονιάς είναι αρκετά ορεινό και συμπαγές και δεν δικαιολογεί μια τόσο σημαντική γεωλογική αλλαγή σε τόσο μικρό διάστημα. Εξάλλου η θάλασσα έχει ανέβει κατά 2.0-2.5 m σ’ αυτό το διάστημα, αν και ο Bittlestone υποστηρίζει ότι στο μεταξύ η Κεφαλονιά «αναδύθηκε» πολύ περισσότερο εξαιτίας σεισμικής δραστηριότητας. Η αρχική ιδέα της Παλικής ως νησιού προέρχεται από τον Στράβωνα (Γεωγραφικά I΄ 2.15) που αναφέρει για χαμηλό ισθμό μεταξύ Παλικής και Κράνης Κεφαλονιάς, αλλά και αλλού ο Στράβων κάνει λάθος όπως στην περίμετρο της Κεφαλονιάς που είναι σχεδόν τριπλάσια από αυτήν που αναφέρει, ενώ επίσης θεωρεί το Δουλίχι σαν μία από τις Εχινάδες (Στράβων Γεωγραφικά I΄ 2.19). Ούτε όμως το επίπεδο νησάκι Βαρδιάνοι εξυπηρετεί τον σκοπό της Αστερίδας, κάτι όχι και τόσο περίεργο δεδομένου ότι ο Στράβων ποτέ δεν επισκέφθηκε ο ίδιος αυτήν την περιοχή, αλλά στηρίχθηκε στις αφηγήσεις άλλων. Ούτως ή άλλως όμως, όπως έχει ήδη αναφερθεί δεν χρειάζεται να αποδειχθεί ότι η ομηρική Ιθάκη ήταν «νησί» με τη συμβατική έννοια.

Ακόμα, η εκδοχή αυτή αφήνει «ορφανή» τη Λευκάδα που μοιάζει έτσι να αγνοείται παντελώς από τον Όμηρο. Οι υποστηρικτές της Κεφαλονιάς ως την ομηρική Ιθάκη, τονίζουν ιδιαίτερα τον στίχο «… κείται προς ζόφον…» (ι΄ 25) που τον ερμηνεύουν «προς τη δύση» αλλά κατά τον Στράβωνα σήμαινε ουσιαστικά «προς το σκοτάδι του βορά» (Στράβων Γεωγραφικά Ι΄ 2.12), οπότε πάλι καταλήγουμε στη Λευκάδα.

Τα τέσσερα μεγάλα νησιά του Οδυσσέα, κατά τον λάθος προσανατολισμό των αρχαίων (θεωρούσαν ότι ο βοράς βρίσκονταν στο επάνω μέρος της εικόνας, ενώ ο πραγματικός βοράς είναι στην κατεύθυνση του βέλους επάνω δεξιά).

Η παραπάω εικόνα παρουσιάζει την άποψη του W. Doerpfeld για το πώς θεωρούσαν στην αρχαιότητα τον προσανατολισμό των νησιών γύρω από την Ιθάκη, και είναι από την έκδοση: ALT-ITHAKA, W. DOERPFELD, 1927 (Tafel 19).
Τα νησιά αναφέρονται επίσης με τα ονόματα που κατά τον Doerpfeld πρέπει να είχαν στην ομηρική εποχή.

Το "ξεστόν εφόλκαιον".

Τμήμα τοιχογραφίας από το Ακρωτήρι της Θήρας. 

Αν και η εποχή στην οποία αναφέρεται η τοιχογραφία είναι προγενέστερη της ομηρικής, θεωρείται ότι οι βασικές αρχές της κατασκευής των πλοίων δεν είχαν αλλάξει σημαντικά. Στα συγκεκριμένα πλοία διακρίνεται στην πρύμνη μια προεξοχή πάνω από την ίσαλο, που η χρήση της δεν είναι γνωστή αλλά ούτε και το όνομά της. Θα μπορούσε να προστάτευε το πλοίο όταν έδενε σε βραχώδη ή πετρόκτιστη προκυμαία και επίσης θα βοηθούσε στην άνοδο ή κάθοδο των επιβατών, αλλά δεν τη διέθεταν όλα τα πλοία. 

Ο αρχαιολόγος Shelley Wachsmann στο βιβλίο του «Seagoing Ships & Seamanship in the Bronze Age Levant» (σελ. 92, 93, 106) ονομάζει την προεξοχή αυτή «Horizontal Stern Device» και θεωρεί ότι είχε κυρίως τελετουργικό ρόλο. Κατά την άποψη όμως του γνωστού αρχαιολόγου Σ. Μαρινάτου, θα μπορούσε να παίζει και τον ρόλο του αποχωρητηρίου των επιβατών! Δεν αποκλείεται βέβαια να συνδύαζε και πάνω από έναν ρόλους. 

Άσχετα όμως με τη λειτουργικότητα, κατά την άποψη του γράφοντος θα μπορούσε να πρόκειται για το «ξεστόν εφόλκαιον» (ξ΄ 350), από το οποίο ο Οδυσσέας σύμφωνα με τα λεγόμενά του προς τον Εύμαιο κατέβηκε κρυφά στη θάλασσα, εφόσον το πλοίο θα είχε προσορμιστεί με την πλώρη. 

Βέβαια η όλη ιστορία είναι «παραμύθι» που είπε ο Οδυσσέας (ξ΄ 334-335) για να δικαιολογήσει την παρουσία του στην Ιθάκη, αλλά οι λεπτομέρειες θα έπρεπε να είναι αληθοφανείς και κατανοητές από έναν βοσκό*. 

Όλοι οι μεταφραστές ερμηνεύουν το «ξεστόν εφόλκαιον» σαν το πηδάλιο, κάτι που βέβαια δεν αποκλείεται, αλλά ο Όμηρος γνώριζε και χρησιμοποιούσε τον όρο πηδάλιο ή τον όρο οιήιον = διάκι - λαγουδέρα σε όλες τις περιπτώσεις, εκτός από τη συγκεκριμένη. Μόνο στο «Ομηρικό λεξικό» του Ιωάννη Πανταζίδη, στο λήμμα «εφόλκαιον» αναφέρεται και η εκδοχή που υποστηρίζεται εδώ. (Πηγή εικόνας: linearbknossosmycenae.com)

*Αν και βοσκός, ο Εύμαιος είχε αριστοκρατική καταγωγή. Παιδί τον είχαν απαγάγει Φοίνικες έμποροι-πειρατές από το νησί του και στη συνέχεια τον πούλησαν στον Λαέρτη τον πατέρα του Οδυσσέα (ο΄ 403-484).

                                                                                                                            Γ. Μεταξάς

Where was Homer's Ithaca?

This is an extract from a small book of mine titled: “A brief and realistic approach to the wanderings of Odysseus”, which was published in 2023 in Greek:   https://www.politeianet.gr/books/9786185693046-metaxas-georgios-risos-mia-suntomi-kai-realistiki-proseggisi-stis-periplaniseis-tou-odussea-337605

A fundamental knowledge of Odyssey is necessary.

(Book numbers are always referring to Odyssey rhapsodies, except when Iliad is specifically mentioned).

Homeric texts taken from: http://johnstoniatexts.x10host.com/homer/odyssey5html.html

Although the identity of Homer’s Ithaca has yet to be confirmed by archaeological findings on any of the candidate islands (Lefkas, Ithaca, Kefalonia), many researchers however agree that it could not be present day Ithaca.
And while there are already quite a few books that claim Lefkas as being Homer’s Ithaca, here will be presented in brief some highlights in support of that theory.

 
The first scientist who pointed directly to Lefkas as Homer’s Ithaca, was the German architect and archaeologist (and right hand of H. Schliemann) W. Doerpfeld, in the beginning of the 20th ce.

Doerpfeld had spent quite a few years (also, his last ones) in Lefkas trying to identify it as Homer’s Ithaca, and his grave can be found on a low hill at the tip of cape Kyriki, opposite to Nydri, Lefkas, where Doerpfeld places Odysseus’ “palace”.

In spite of being able quite convincingly to match many landmarks of Lefkas with Homer’s narrative, he was nevertheless unable to produce solid evidence to prove his point. It is true however, that no significant findings are to be expected from Odysseus palace, since it was a rather simple one, built from stone and wood and definitely looking like a humble residence for a king. It should be noted, that the most prominent external features of Odysseus’ dwelling were the many buildings, an outer strong wall and the double gateway (book 17, 266-268), but even the great hall’s floor was of plain earth (book 21, 120-121, book 21, 455-456), and that was where Telemachus dug in to wedge the axes for the archery trial.

 
Thus, there is no wonder that Odysseus and Telemachus were greatly impressed by the rich palaces of king Alcinous of Phaeacians (book 7, 84-85) and of Menelaus in Sparta (book 4, 72-73) correspondingly, while Odysseus wealth was based mainly on the vast herds he possessed both in Ithaca and the mainland.
Anyway, one of Doerpfeld’s most important findings in Lefkas, were the ruins of a temple of Apollo, next to the present day lighthouse at the tip of Lefkatas peninsula, the only trace of Apollo worship found in Ionian islands from Bronze Age, while a 100 oxen sacrifice (hecatombe) in honor of Apollo is mentioned in Odyssey (book 20, 275-276). In classical antiquity, there was an autumn festivity (Pyanepsia) for Apollo (mid October- mid November).
Of course, no real evidence about Odysseus presence have either been found on contemporary Ithaca, and in addition, the rough landscape of that island is neither compatible with a powerful king with authority on the nearby islands, nor with the Homeric narrative.

 

On the map, the islands that claim the honor of being Homer’s Ithaca are shown, with the least likely candidate the present day Ithaca. The small "Greek named" islands are crucial in determining the original Ithaca, as it was probably on one of these (Atokos, in the opinion of the writer) that the suitors laid a trap to eliminate Telemachus on his return trip from Pylos. (Source: Google Earth)

Accordingly, Lefkas remains the prime candidate for Homer’s Ithaca, and there are quite a few clues to support that claim, like the frequently posed question to strangers “whether they came in Ithaca by the sea, since it doesn’t seem that they came on foot” (example, book 16, 57-59). Although some suggest that that was a kind of a joke, that question is only posed in Ithaca and not in any other of the islands Odysseus had visited before. And anyway, jokes are not at all common in Odyssey.
Another indication is when the leader of the suitors’ relatives, who were pursuing Odysseus and his companions after the slain of the suitors, expresses his fears that Odysseus could easily escape to mainland (book 24, 430-437), even though he had no ship available:

“… So come,
before he can hurry off to Pylos
or holy Elis, where Epeians rule,
………………………
… So we should act,
in case those men have a head start on us
and get across the sea. ”

In the original Greek text, in the expression “get across the sea” in the above lines, the word «περαιωθέντες» is used, having the meaning of “carried by a ferry”.
Another indication is in book 20, 184-187, suggesting the presence of a ferry that carried cattle in Ithaca from the mainland across the sea, where the land was more suitable for grazing cattle, through a narrow stretch of sea not far away from Nydri where the dwelling of Odysseus is supposed to be. That way, they avoided the much longer trip over the land bridge on the north part of the island, near the present city of Lefkas, where today a narrow channel with a vehicle floating bridge exists.
Also, Telemachus is announcing that he is going to Pylos to seek news about his father, as a “passenger on a ferry” (περάτης, book 2, 319) since he has no boat of his own, indicating that there was indeed a short sea passage to the mainland opposite. And one can easily imagine such a passage today, about 6 km south of present city of Lefkas. (Although he finally borrowed a small ship to sail to Pylos).

 
But as it was also suggested in the case of the island of Circe (not included in this extract), a narrow bridge of land between an island and the mainland (actually a peninsula) does not deprive the denomination of “island” from that place. It is indeed very strange for that matter, that Homer never names Ithaca as an island, save for just one case (book 13, 95), but curiously this detail was omitted in the English translation!
Another argument is that in the original text (but not in the translation) the adjective "αμφίαλος" is used for Ithaca (book 1, 401), meaning a place that has a sea on both sides, an adjective that has no meaning for an island, but it has for a peninsula! Actually in Attica, close to Piraeus, there is a place called "Αμφιάλη", and it is a peninsula.

 
It should also be noted that in Odyssey, when goddess Athena is moving from Olympus to Ithaca (book 1, 102), and from Ithaca to Sparta (book 13, 430-440) she does not cross a sea, while when she moves from the land of Phaeacians to Athens (book 7, 78-79) and similarly when Hermes moves from Olympus to the island of Calypso (book 5, 55-56) it is clearly indicated that they do cross a sea. Even in Iliad (Iliad book 14, 225-230), when Hera starts from Olympus toward the island of Lemnos, Homer specifies when she’s flying over land and when she’s flying over sea.

Notice: If we consider Lefkas as Homer’s Ithaca, then Phorcys’ bay where Phaeacians laid Odysseus (still sleeping or drugged), as renown homerist Costas Doukas notices, should be today’s Syvota bay (see map), a word related (in Greek) with the raising of swines, and this bay is in proximity to the alleged Eumaeus’ cave, just a few hundred meters uphill. Furthermore, Syvota bay is in the southeast of Lefkas, a convenient orientation when someone is sailing in from the west, (as from Trapani, Sicily, but that’s another story), and in need to debark close to Nydri without being seen.

The island of Kefalonia has also been proposed as the place of Homer’s Ithaca, and more precisely its western peninsula (Paliki), that supposedly in Strabo’s time (about 2000 years ago) was connected to the main island by a low land that periodically was flooded (Strabo, Geography book 10, 2.15), but later the land was raised due to tectonic activity, and landslides added more height to that area.
That theory, almost equally as old as that of Doerpfeld’s about Lefkas, was expressed in 1903 by Gerassimos Volteras, but also has contemporary supporters, like the late English businessman Robert Bittlestone (Odysseus Unbound), and (not surprising) some authors of Kefalonia origin.

 
But there is a problem with that theory. That “saddle” between Paliki and the main island of Kefalonia is rather hilly and rocky and doesn’t justify a geological change of such a big scale in such a limited time frame. In fact, it was the sea level that has risen by about 2.0-2.5m during that period, although Bittlestone maintains that the land has risen much more because of local tectonic activity.
Anyway, Strabo’s narrative cannot be taken at face value, as he had not personal experience of these islands, and he was based on accounts of other people instead.
The proponents of Kefalonia as Homer’s Ithaca, make a particular mention of the lines (book 9, 25):

“… Ithaca itself,
low in the sea, furthest from the mainland*,
lies to the west**… ”

*a more accurate translation could be: … furthest in the sea

**in the original text: “zophos” (darkness, see also PS1).

Nevertheless, we should take into account that in antiquity, the notion of the north –south direction (as seen in a map) was skewed to a rather northwest – southeast direction, so Lefkas could be easily considered as the most western of the Ionian islands, with the exception of Corfu, which was however not part of the group of the islands close to Ithaca (see also PS2).

PS1.
Supporters of Kefalonia as Homeric Ithaca particularly emphasize the verse “... lies toward the zophos...” (Book 9, line 25), which they interpret as “toward the west”. However, according to Strabo, “zophos” essentially meant “toward the darkness of the north” (Strabo, Geography 10, 2.12), which again leads us back to Lefkada.
Strabo even points this out the lines 190–192 of Book 10 of Odyssey, describing the arrival at Circe’s island, where in the orientation of the cardinal directions, “zophos” appears to correspond to the north:

“My friends, how far we are to east or west
we just don’t know, or how far we’ve travelled
from where lord Helios, who brings men light,
goes down beneath the earth or rises up”.

It should be noted that the exact words that Homer uses for “east” is “ηώς” (eos) meaning “early light”, and for “west” is “ζόφος” meaning “darkness”.

That is, for Homer, “zophos” appears to be the direction in which, as one moves (towards north), the sun’s path along the horizon (for the same season, of course) seems to lower (image below), while “eos” is the direction (towards south) in which one’s displacement makes the sun’s path appear to rise in the sky. Therefore, especially in winter (which is more significant), there is more light moving in a southerly direction.

As we move to higher latitudes (during the same season), the sun's maximum elevation decreases, although the duration of the daylight increases in summer and, conversely, decreases in winter. In the extreme case for example, during summer near the North Pole, the sun does not set over a 24-hour period, though it remains very low above the horizon. (Diagram by the author, based on a chart from The Washington Post.)

PS2.

The four great islands of Odysseus, according to the incorrect orientation of the ancients who believed that north was at the top of the image, whereas true north is in the direction of the arrow (upper-right corner). The image above presents W. Dörpfeld's view of how the orientation of the islands around Ithaca was perceived in antiquity and are referred to by the names that, according to Dörpfeld, they must have had in the Homeric era. (Source of image: https://www.academia.edu/44086929/ALT_ITHAKA)

                                                                                                                    G. Metaxas